қазақша » ағылшын   Бағыныңқы сөйлем:


93 [тоқсан үш]

Бағыныңқы сөйлем:

-

+ 93 [ninety-three]

+ Subordinate clauses: if

Click to see the text:   
қазақшаEnglish UK
Ол мені жақсы көре ме, білмеймін. I d---- k--- i- h- l---- m-. +
Ол қайтып келе ме, білмеймін. I d---- k--- i- h---- c--- b---. +
Ол маған қоңырау шала ма, білмеймін. I d---- k--- i- h---- c--- m-. +
   
Ол мені жақсы көре ме екен өзі? Ma--- h- d------ l--- m-? +
Ол қайтып келе ме екен өзі? Ma--- h- w---- c--- b---? +
Ол маған қоңырау шала ма екен өзі? Ma--- h- w---- c--- m-? +
   
Ол мені ойлай ма екен, деп сұраймын өзімнен. I w----- i- h- t----- a---- m-. +
Оның басқа біреуі бар ма екен, деп сұраймын өзімнен. I w----- i- h- h-- s------ e---. +
Ол мені алдап жүр ме, деп сұраймын өзімнен. I w----- i- h- l---. +
   
Ол мен туралы ойлай ма екен өзі? Ma--- h- t----- o- m-? +
Оның басқа біреуі бар ма өзі? Ma--- h- h-- s------ e---? +
Ол шын айтып тұр ма өзі? Ma--- h- t---- m- t-- t----? +
   
Ол мені шын ұната ма, күмәнім бар. I d---- w------ h- r----- l---- m-. +
Ол маған хат жаза ма, күмәнім бар. I d---- w------ h---- w---- t- m-. +
Ол маған үйлене ме, күмәнданамын. I d---- w------ h---- m---- m-. +
   
Ол мені шын жақсы көре ме өзі? Do-- h- r----- l--- m-? +
Ол маған жаза ма екен өзі? Wi-- h- w---- t- m-? +
Ол маған үйлене ме екен өзі? Wi-- h- m---- m-? +
   

Ми грамматиканы қалай үйренеді?

Нәресте кезімізде біз ана тілін үйрене бастаймыз. Бұл толықтай автоматты түрде орын алады. Біз оны байқамаймыз. Бірақ оқу кезінде миымыз көп жұмыс істеуі керек. Біз, мысалы, грамматиканы оқыған кезде, оның жұмысы арта түседі. Күн сайын ол жаңа нәрселерді естіп отырады. Ол үнемі жаңа импульстер алып тұрады. Бірақ ми әрбір импульсті жеке өңдей алмайды. Ол үнемді түрде жұмыс істеу керек. Сондықтан ол заңдылықтарды басшылыққа алады. Ми жиі еститінін есіне сақтайды. Ол белгілі бір заттардың қаншалықты жиі кездесетінін тіркейді. Осы мысалдардан, кейін ол грамматикалық ережелерді құрастырады.

Балалар сөйлемнің дұрыс немесе қате екенін біледі. Бірақ олар не себепті бұлай екенін білмейді. Олардың миы ережелерді оқымаса да біледі. Ересектер тілдерді басқаша меңгереді. Олар өз ана тілдерінің құрылымын жақсы біледі. Осы тілдер жаңа грамматикалық ережелердің іргетасы болады. Бірақ толықтай меңгеру үшін ересектерге оқу керек. Ми грамматиканы үйренген кезде оның нақты жүйесі болады. Бұны, мысалы, зат есімдер мен етістіктерден көруге болады. Олар мидың әртүрлі бөліктерінде сақталады. Олар өңделген кезде әртүрлі ми бөлімдері белсенді бола түседі. Сондай-ақ, қарапайым ережелер күрделі ережелерден гөрі басқаша меңгеріледі. Күрделі ережелер кезінде мидың бірнеше бөлігі бірге жұмыс істейді. Мидың грамматиканы нақты қалай үйренетіндігі әлі зерттелмеген. Бірақ, теориялық тұрғыдан, ол кез келген грамматиканы үйрене алатыны белгілі.