У-и се --ко-е н---и--.
У__ с_ т_____ н_ в____
У-и с- т-к-ђ- н- в-д-.
----------------------
Уши се такође не виде. 0 U-i se -a-o---n--vide.U__ s_ t_____ n_ v____U-i s- t-k-đ- n- v-d-.----------------------Uši se takođe ne vide.
Ја -р--м-о-- - --т-.
Ј_ ц____ о__ и у____
Ј- ц-т-м о-и и у-т-.
--------------------
Ја цртам очи и уста. 0 Ja---t---oč-----s--.J_ c____ o__ i u____J- c-t-m o-i i u-t-.--------------------Ja crtam oči i usta.
Мушк--а- -ле-е и --е-----.
М_______ п____ и с____ с__
М-ш-а-а- п-е-е и с-е-е с-.
--------------------------
Мушкарац плеше и смеје се. 0 Muškara- pleše-i-sm--e-se.M_______ p____ i s____ s__M-š-a-a- p-e-e i s-e-e s-.--------------------------Muškarac pleše i smeje se.
Он---си --ап у р-к-ма.
О_ н___ ш___ у р______
О- н-с- ш-а- у р-к-м-.
----------------------
Он носи штап у рукама. 0 On no-----------u-a-a.O_ n___ š___ u r______O- n-s- š-a- u r-k-m-.----------------------On nosi štap u rukama.
З-м---е ----адно--е.
З___ ј_ и х_____ ј__
З-м- ј- и х-а-н- ј-.
--------------------
Зима је и хладно је. 0 Z--- -- i -l--no j-.Z___ j_ i h_____ j__Z-m- j- i h-a-n- j-.--------------------Zima je i hladno je.
Он--е-------анта---е и--ан---.
О_ н_ н___ п________ и м______
О- н- н-с- п-н-а-о-е и м-н-и-.
------------------------------
Он не носи панталоне и мантил. 0 O- -- -os---a-t-lone-i ma-t--.O_ n_ n___ p________ i m______O- n- n-s- p-n-a-o-e i m-n-i-.------------------------------On ne nosi pantalone i mantil.
Nowoczesne języki mogą być badane przez lingwistów.
Do tego używa się różnych metod.
Jak jednak mówili ludzie przed tysiącami lat?
Odpowiedź na to pytanie jest bardzo trudna.
Mimo to naukowcy zajmują się tym od dawna.
Chcieliby dowieść, jak mówiono dawniej.
W tym celu próbują zrekonstruować stare formy językowe.
Amerykańscy naukowcy dokonali fascynującego odkrycia.
Przeanalizowali ponad 2 000 języków.
Badali przy tym przede wszystkim budowę zdań.
Wynik ich badań jest bardzo interesujący.
Prawie połowa języków ma budowę S-O-V.
Oznacza to zasadę: podmiot (Subjekt), dopełnienie (Objekt), czasownik (Verb).
Ponad 700 języków naśladuje model S-V-O.
A około 160 języków funkcjonuje według systemu V-S-O.
Wzór V-O-S jest stosowany tylko w około 40 językach.
120 języków wykazuje formy mieszane.
O-V-S i O-S-V to natomiast znacznie rzadsze systemy.
Większość badanych języków korzysta więc z zasady S-O-V.
Do nich należy na przykład perski, japoński i turecki.
Większość istniejących języków naśladuje natomiast wzór S-V-O.
W rodzinie indoeuropejskiej dominuje dzisiaj właśnie ta budowa zdania.
Naukowcy wierzą, że wcześniej mówiono wzorując się na modelu S-O-V.
Na tym systemie bazują wszystkie języki.
Potem jednak obrały rozbieżny rozwój.
Dlaczego tak się stało, nie wiadomo.
Zmiana budowy zdania musi mieć jednak powód.
Ponieważ w ewolucji występuje wszystko to, co ma korzyści…