Frazlibro

Landoj kaj lingvoj   »   Országok és nyelvek

5 [kvin]

Landoj kaj lingvoj

Landoj kaj lingvoj

5 [öt]

+

Országok és nyelvek

Vi povas klaki sur ĉiu malplena por vidi la tekston aŭ:   

esperanto hungara Ludu Pli
Johano estas el Londono. Jo-- l------. John londoni. 0 +
Londono situas en Britujo. Lo---- N--------------- v--. London Nagybritanniában van. 0 +
Li parolas la anglan. Ő a------ b-----. Ő angolul beszél. 0 +
     
Maria estas el Madrido. Ma--- m------. Maria madridi. 0 +
Madrido situas en Hispanujo. Ma---- S--------------- v--. Madrid Spanyolországban van. 0 +
Ŝi parolas la hispanan. Ő (n- / l----) s-------- b-----. Ő (nő / leány) spanyolul beszél. 0 +
     
Petro kaj Marta estas el Berlino. Pe--- é- M----- b--------. Peter és Martha berliniek. 0 +
Berlino situas en Germanujo. Be---- N------------- v--. Berlin Németországban van. 0 +
Ĉu ambaŭ vi parolas la germanan? Be------- m--------- n------? Beszéltek mindketten németül? 0 +
     
Londono estas ĉefurbo. Lo---- e-- f------. London egy főváros. 0 +
Madrido kaj Berlino ankaŭ estas ĉefurboj. Ma---- é- B----- i- f------. Madrid és Berlin is főváros. 0 +
Ĉefurboj estas grandaj kaj bruaj. A f-------- n----- é- z------. A fővárosok nagyok és zajosak. 0 +
     
Francujo situas en Eŭropo. Fr----------- E-------- v--. Franciaország Európában van. 0 +
Egiptujo situas en Afriko. Eg------ A-------- v--. Egyiptom Afrikában van. 0 +
Japanujo situas en Azio. Ja--- Á------- v--. Japán Ázsiában van. 0 +
     
Kanado situas en Nordameriko. Ka---- É--------------- v--. Kanada Észak-Amerikában van. 0 +
Panamo situas en Centrameriko. Pa---- K--------------- v--. Panama Közép-Amerikában van. 0 +
Brazilo situas en Sudameriko. Br------ D------------- v--. Brazília Dél-Amerikában van. 0 +
     

Lingvoj kaj dialektoj

Estas inter 6000 kaj 7000 malsamaj lingvoj en la mondo. La nombro de dialektoj kompreneble multe pli altas. Sed kio diferencigas lingvon de dialekto? Dialektoj ĉiam havas klaran lokligitan kolorecon. Ili do apartenas al la regionaj lingvaj variaĵoj. Tio signifas ke la dialektoj estas la lingvoformo kun la plej malvasta areo. Ĝenerale la dialektoj estas nur parolataj, ne skribataj. Ili konsistigas propran lingvan sistemon. Kaj ili sekvas siajn proprajn regulojn. Teorie ĉiu lingvo povas naski senliman nombron de dialektoj. Ĉiuj dialektoj originas el la norma lingvo. La norman lingvon komprenas ĉiuj anoj de lando. Per ĝi ankaŭ parolantoj de malproksimega dialekto povas komuniki. Preskaŭ ĉiuj dialektoj pli kaj pli malgraviĝas. En la urboj oni apenaŭ plu aŭdas dialektojn. Ankaŭ en la profesia vivo oni ĝenerale parolas la norman lingvon. Tial dialektparolantojn oni ofte konsideras kamparaj kaj malkleraj. Ili tamen troveblas en ĉiuj sociaj tavoloj. La dialektparolantoj do ne estas malpli inteligentaj ol la aliaj. Tute male! Kiu dialekte parolas, tiu havas multajn avantaĝojn. Ekzemple en lingvokurso. La dialektparolantoj scias ke ekzistas malsamaj lingvaj formoj. Kaj ili lernis rapide ŝanĝi inter lingvaj stiloj. Tial pli kompetentas la dialektparolantoj pri stilvariado. Ili sentas tion, kiu lingvostilo taŭgas por kiu situacio. Tio estas eĉ science pruvita. Do kuraĝu uzi dialekton - tio indas!