Frazlibro

eo Landoj kaj lingvoj   »   lt Šalys ir kalbos

5 [kvin]

Landoj kaj lingvoj

Landoj kaj lingvoj

5 [penki]

Šalys ir kalbos

Vi povas klaki sur ĉiu malplena por vidi la tekston aŭ:   
esperanto litova Ludu Pli
Johano estas el Londono. Dž---- y-- i- L------. Džonas yra iš Londono. 0
Londono situas en Britujo. Lo------ y-- D--------- B----------. Londonas yra Didžiojoje Britanijoje. 0
Li parolas la anglan. Ji- k---- a--------. Jis kalba angliškai. 0
Maria estas el Madrido. Ma---- y-- i- M------. Marija yra iš Madrido. 0
Madrido situas en Hispanujo. Ma------ y-- I---------. Madridas yra Ispanijoje. 0
Ŝi parolas la hispanan. Ji k---- i---------. Ji kalba ispaniškai. 0
Petro kaj Marta estas el Berlino. Pė----- i- M---- y-- i- B------. Pėteris ir Marta yra iš Berlyno. 0
Berlino situas en Germanujo. Be------ y-- V----------. Berlynas yra Vokietijoje. 0
Ĉu ambaŭ vi parolas la germanan? Ar (j--) a-- k------ v-------? Ar (jūs) abu kalbate vokiškai? 0
Londono estas ĉefurbo. Lo------ y-- s------. Londonas yra sostinė. 0
Madrido kaj Berlino ankaŭ estas ĉefurboj. Ma------ i- B------- y-- t--- p-- s-------. Madridas ir Berlynas yra taip pat sostinės. 0
Ĉefurboj estas grandaj kaj bruaj. So------ y-- d------ i- t-----------. Sostinės yra didelės ir triukšmingos. 0
Francujo situas en Eŭropo. Pr-------- y-- E-------. Prancūzija yra Europoje. 0
Egiptujo situas en Afriko. Eg----- y-- A-------. Egiptas yra Afrikoje. 0
Japanujo situas en Azio. Ja------ y-- A------. Japonija yra Azijoje. 0
Kanado situas en Nordameriko. Ka---- y-- Š------ A--------. Kanada yra Šiaurės Amerikoje. 0
Panamo situas en Centrameriko. Pa---- y-- V------ A--------. Panama yra Vidurio Amerikoje. 0
Brazilo situas en Sudameriko. Br------- y-- P---- A--------. Brazilija yra Pietų Amerikoje. 0

Lingvoj kaj dialektoj

Estas inter 6000 kaj 7000 malsamaj lingvoj en la mondo. La nombro de dialektoj kompreneble multe pli altas. Sed kio diferencigas lingvon de dialekto? Dialektoj ĉiam havas klaran lokligitan kolorecon. Ili do apartenas al la regionaj lingvaj variaĵoj. Tio signifas ke la dialektoj estas la lingvoformo kun la plej malvasta areo. Ĝenerale la dialektoj estas nur parolataj, ne skribataj. Ili konsistigas propran lingvan sistemon. Kaj ili sekvas siajn proprajn regulojn. Teorie ĉiu lingvo povas naski senliman nombron de dialektoj. Ĉiuj dialektoj originas el la norma lingvo. La norman lingvon komprenas ĉiuj anoj de lando. Per ĝi ankaŭ parolantoj de malproksimega dialekto povas komuniki. Preskaŭ ĉiuj dialektoj pli kaj pli malgraviĝas. En la urboj oni apenaŭ plu aŭdas dialektojn. Ankaŭ en la profesia vivo oni ĝenerale parolas la norman lingvon. Tial dialektparolantojn oni ofte konsideras kamparaj kaj malkleraj. Ili tamen troveblas en ĉiuj sociaj tavoloj. La dialektparolantoj do ne estas malpli inteligentaj ol la aliaj. Tute male! Kiu dialekte parolas, tiu havas multajn avantaĝojn. Ekzemple en lingvokurso. La dialektparolantoj scias ke ekzistas malsamaj lingvaj formoj. Kaj ili lernis rapide ŝanĝi inter lingvaj stiloj. Tial pli kompetentas la dialektparolantoj pri stilvariado. Ili sentas tion, kiu lingvostilo taŭgas por kiu situacio. Tio estas eĉ science pruvita. Do kuraĝu uzi dialekton - tio indas!