Frazlibro

eo rajti fari ion   »   es poder hacer algo

73 [sepdek tri]

rajti fari ion

rajti fari ion

73 [setenta y tres]

poder hacer algo

Elektu kiel vi volas vidi la tradukon:   
esperanto hispana Ludu Pli
Ĉu vi jam rajtas stiri aŭton? ¿Ya---edes co---c-r? ¿Ya puedes conducir? ¿-a p-e-e- c-n-u-i-? -------------------- ¿Ya puedes conducir?
Ĉu vi jam rajtas trinki alkoholon? ¿-- p----- -e--r-a--o--l? ¿Ya puedes beber alcohol? ¿-a p-e-e- b-b-r a-c-h-l- ------------------------- ¿Ya puedes beber alcohol?
Ĉu vi jam rajtas sole veturi eksterlanden? ¿-a pue--s v---------o --a--- ----a--er-? ¿Ya puedes viajar solo /-a al extranjero? ¿-a p-e-e- v-a-a- s-l- /-a a- e-t-a-j-r-? ----------------------------------------- ¿Ya puedes viajar solo /-a al extranjero?
rajti p---r poder p-d-r ----- poder
Ĉu ni rajtas fumi ĉi-tie? ¿P--e--s -u-ar ----? ¿Podemos fumar aquí? ¿-o-e-o- f-m-r a-u-? -------------------- ¿Podemos fumar aquí?
Ĉu oni rajtas fumi ĉi-tie? ¿---p---- -um-r--quí? ¿Se puede fumar aquí? ¿-e p-e-e f-m-r a-u-? --------------------- ¿Se puede fumar aquí?
Ĉu oni rajtas pagi per kreditkarto? ¿Se-p-ede p-gar-------rje-a--e--------? ¿Se puede pagar con tarjeta de crédito? ¿-e p-e-e p-g-r c-n t-r-e-a d- c-é-i-o- --------------------------------------- ¿Se puede pagar con tarjeta de crédito?
Ĉu oni rajtas pagi per ĉeko? ¿-e--u-de p--a--c-n-ch-qu-? ¿Se puede pagar con cheque? ¿-e p-e-e p-g-r c-n c-e-u-? --------------------------- ¿Se puede pagar con cheque?
Ĉu oni rajtas pagi nur kontante? ¿-ólo ---p--de-p-g----n e-e-t---? ¿Sólo se puede pagar en efectivo? ¿-ó-o s- p-e-e p-g-r e- e-e-t-v-? --------------------------------- ¿Sólo se puede pagar en efectivo?
Ĉu mi rajtas nur telefoni? ¿P--d- ta---e---ace- -----la-ad-? ¿Puedo tal vez hacer una llamada? ¿-u-d- t-l v-z h-c-r u-a l-a-a-a- --------------------------------- ¿Puedo tal vez hacer una llamada?
Ĉu mi rajtas nur demandi ion? ¿-u-d--ta---ez---e--n--- -l--? ¿Puedo tal vez preguntar algo? ¿-u-d- t-l v-z p-e-u-t-r a-g-? ------------------------------ ¿Puedo tal vez preguntar algo?
Ĉu mi rajtas nur diri ion? ¿Pu--- ta- -ez--ec-- -lgo? ¿Puedo tal vez decir algo? ¿-u-d- t-l v-z d-c-r a-g-? -------------------------- ¿Puedo tal vez decir algo?
Li ne rajtas dormi en la parko. Él -o--u-de------- e- el -arq--. Él no puede dormir en el parque. É- n- p-e-e d-r-i- e- e- p-r-u-. -------------------------------- Él no puede dormir en el parque.
Li ne rajtas dormi en la aŭto. Él--o--u-d- --------n e- c-c-e. Él no puede dormir en el coche. É- n- p-e-e d-r-i- e- e- c-c-e- ------------------------------- Él no puede dormir en el coche.
Li ne rajtas dormi en la stacidomo. Él n- pu-d- do--ir -n--- e-t-c---. Él no puede dormir en la estación. É- n- p-e-e d-r-i- e- l- e-t-c-ó-. ---------------------------------- Él no puede dormir en la estación.
Ĉu ni rajtas sidiĝi? ¿Pod-mo- s--ta--os? ¿Podemos sentarnos? ¿-o-e-o- s-n-a-n-s- ------------------- ¿Podemos sentarnos?
Ĉu ni rajtas havi la menuon? ¿P-d-mos--er-la--a---? ¿Podemos ver la carta? ¿-o-e-o- v-r l- c-r-a- ---------------------- ¿Podemos ver la carta?
Ĉu ni rajtas pagi aparte? ¿-o-e--s -a--r -o- s-p--a-o? ¿Podemos pagar por separado? ¿-o-e-o- p-g-r p-r s-p-r-d-? ---------------------------- ¿Podemos pagar por separado?

Kiel la cerbo lernas novajn vortojn

Kiam ni lernas vortojn, nia cerbo memorigas novajn enhavojn. Sed la lerno funkcias nur per ripetado. La bona memorigo de vortoj fare de nia cerbo dependas de pluraj faktoroj. Sed plej gravas ke ni regule ripetu la vortojn. Konserviĝas nur la vortoj, kiujn ni ofte legas aŭ skribas. Eblus diri ke tiujn vortojn oni arĥivas kiel bildon. Tiu lerna principo ankaŭ validas por la simioj. La simioj kapablas lerni ‘legi’ vortojn kiam ili sufiĉe ofte vidas ilin. Kvankam ili ne komprenas la vortojn, ili rekonas ilin per ilia formo. Por flue paroli lingvon, ni bezonas multajn vortojn. Por tio, la vortoj devas esti bone organizitaj. Ĉar nia memoro funkcias kiel arĥivo. Por rapide trovi vorton, ĝi devas scii kie ĝi serĉu. Tial pli bonas lerni vortojn en difinita konteksto. Tiele, nia memoro ĉiam povas malfermi la ĝustan dosierujon. Sed ankaŭ tion de ni bone lernitan ni povas reforgesi. La scio tiam moviĝas de la aktiva al la pasiva memoro. Forgesante, ni liberiĝas el la scio kiun ni ne bezonas. Tiele, nia cerbo estigas lokon por novaj kaj pli gravaj aferoj. Tial gravas ke ni regule aktivigu nian scion. Sed kio troviĝas en la pasiva memoro, tio ne estas perdita por ĉiam. Kiam ni vidas forgesitan vorton, ni rememoras ĝin. Kion oni unufoje lernis, tion oni pli rapide lernas la duan fojon. Kiu volas plivastigi sian vortprovizon, tiu devas ankaŭ plivastigi siajn ŝatokupojn. Ĉar ĉiu el ni havas difinitajn interesojn. Tial nin ĝenerale okupas ĉiam la samaj aferoj. Sed lingvo konsistas el multaj malsamaj vortkampoj. Kiu interesiĝas pri politiko devus ankaŭ foje legi sportgazetojn!